ODCINEK 1

"Lokis. Rękopis profesora Wittembacha" , reż. Janusz Majewski (1970 r., Zespół Filmowy Tor)
Zamek Czersk

"Lokis" to pierwszy polski powojenny film grozy. Bohaterem jest profesor Wittembach, pastor, etnograf i lingwista (grany przez Edmunda Fettinga), który wybiera się w podróż na Żmudź, by badać ślady starego piśmiennictwa. W trakcie pobytu w pałacu hrabiego Michała Szemiota (Józef Duriasz), kolekcjonera starodruków, profesor jest świadkiem niepokojących wydarzeń i poznaje mroczne tajemnice rodziny.

Na zamku w Czersku powstała jedna z najpiękniejszych scen filmu. – Gdyby wszystkie myśli, które przychodzą nam do głowy zostały spisane, najłagodniejszy sędzia po przeczytaniu ich zamknąłby nas w więzieniu lub domu wariatów - mówi hrabia Michał, spoglądając na malowniczą panoramę ze szczytu zamkowej wieży.

Film Majewskiego ("C. K. Dezerterzy", "Zaklęte rewiry") do dziś zachwyca zręcznym połączeniem cech horroru, dramatu psychologicznego i satyry. Scenariusz powstał na podstawie XIX-wiecznej francuskiej noweli Prospera Mérimée. Za kamerą stanął Stefan Matyjaszkiewicz, operator odpowiedzialny za zdjęcia do takich filmów jak "Lalka" i "Jak być kochaną" Wojciecha Hasa oraz "Struktura kryształu" Krzysztofa Zanussiego. Zachwyca również intrygująca ścieżka dźwiękowa, której autorem jest sam Wojciech Kilar. W obsadzie znalazła się Małgorzata Braunek, znana już z "Polowania na muchy" Wajdy (wkrótce zagra w kolejnych horrorach: "Trzeciej części nocy" i "Diable" Andrzeja Żuławskiego".

W recenzji o chwytliwym tytule "Strzeż się ciąży, Lokis krąży" Janusz Głowacki docenia reżysera za "ukulturalnianie filmu grozy i fantastyki", gdzie "szczególnie łatwo jest ulec pokusie i ześlizgnąć się na manowce, przestraszyć, zaskoczyć albo zabawić". Z kolei Zygmunt Kałużyński pisze o Majewskim: "jest on jednym z nielicznych, którzy utrzymują, że kino powinno być dobrym widowiskiem dla ludzi. Niby prosta rzecz, ale o podobnym programie słyszy się szalenie rzadko".

Film można obejrzeć bezpłatnie dzięki zasobom Ninateka, z kolei na stronie Fototeka FINA można podziwiać piękne fotosy z filmu wykonane w Czersku.

Film TUTAJ

 

--------
Źródła:
- Janusz Głowacki, Strzeż się ciąży, Lokis krąży, „Kultura”, 1970, nr 42 (za: http://www.repozytorium.fn.org.pl/)
- Zygmunt Kałużyński, Pierwszy polski wampir, „Polityka”, 1970, nr 41 (za: http://www.repozytorium.fn.org.pl/)
- Tadeusz Lubelski, "Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty", Videograf II, wyd. III, Chorzów 2009, str. 341-342